8 studenten vs. Arnon Grunberg, in Afganistan

Het Internationaal Theaterschool Festival trapt dit jaar af met De Hollanders. Een voorstelling van de studenten van de Amsterdamse Toneelschool, speciaal op hun verzoek geschreven door Arnon Grunberg. Rinke Oostra sprak na afloop van een try-out in de Kleine Komedie met acteurs Eva van Manen en Thijs Prein.

Het begon in oktober 2010, toen de vierdejaars studenten aan de Amsterdamse Theaterschool een discussieavond bijwoonden in debatcentrum de Rode Hoed over de aangekondigde kunstbezuinigingen. “Het was een walgelijke discussie,” vertelt Thijs. “Mensen vielen elkaar aan over idealen en over kunst maken. Iedereen was maar aan het roepen ‘daar moet géén geld heen!’ en ‘daar moet wel géld heen!’ – beestachtig gewoon. Na afloop zaten we kwaad in de kroeg, en we dachten: wat kun je hier nou tegen doen? We waren op zoek naar een vorm om daar iets tegenin te brengen. Het was duidelijk dat een discussie niet werkte, want de een zegt A en de ander zegt B, en je hebt nog steeds niets.”

De studenten werden gegrepen door de Voetnootjes van schrijver Arnon Grunberg, op de voorpagina van de Volkskrant. Thijs: “Hij kan dat gevoel van onmacht verwoorden.” Eva: “Maar we wilden ook graag iets doen in een vorm die staat voor een illusie, een andere wereld. Want een illusie scheppen, dàt is wat wij kunnen. Wij kunnen op een podium iets laten ontstaan in het moment; een verhaal vertellen, en daarmee op de emoties van mensen inspelen. Veel kunstenaars schrijven brieven over de bezuinigingen, en wat ze daar allemaal van vinden, maar dat zijn allemaal maar woordenbrijen.”

“Wij moeten gewoon doen waar we goed in zijn: een theatervorm maken waarin we dit geluid kunnen geven,” zegt Thijs. “Je redt dit niet door het uit te willen vechten. Er zijn mensen die geld hebben en het niet willen geven, punt. Daar kan je niet tegen vechten. Wat je wel kan doen is ze op een ander idee brengen door te laten zien dat het belangrijk is wat er gebeurt, en dat het mooi is.”

Grunberg moest het stuk gaan schrijven – zo vonden de studenten. Dus stelden die acteurs een brief op, en verzonden deze naar de Volkskrant met het verzoek of de brief doorgestuurd kon worden naar de schrijver. Dat lukte, en Grunberg was geïnteresseerd. Er volgde mailcontact, een ontmoeting in Amsterdam en een twee uur durend interview met alle acht acteurs in Grunbergs appartementje in Dublin. Thijs: “Dat waren puur persoonlijke interviews, over wie ben je, wat vind je belangrijk, waar woon je, heb je veel seks… Heel veel seksvragen en dat soort grappen, gewoon wat hij interessant vindt. Hij was niet aan het sturen naar diepzinnige filosofische vraagstukken. Dat hebben we daar allemaal gedaan, en toen zei hij op een gegeven moment: ‘Ik ga schrijven’. Twee maanden later was er een stuk.”

Het onderwerp voor de voorstelling werd Afghanistan, waar Grunberg enige tijd als ‘embedded journalist’ heeft doorgebracht tussen de Nederlandse militairen. Thijs: “Hij zag een link tussen jonge mensen die op een toneelschool bezig zijn in een cocon van een wereldje, en die jonge soldaten in Afghanistan.” Eva: “Maar hij wilde ook graag iets schrijven over Afghanistan, hij vond dat er niet genoeg toneel wordt gemaakt over de oorlog.”

Uit de reacties van toeschouwers na afloop blijkt al dat dit bepaald geen luchtige voorstelling is. Thijs: “Het is heftig, niet chronologisch en bizar. Het is onlogisch en onconventioneel. Het houdt zich niet aan theater- of verhaalwetten. Dus ik denk dat een heleboel dramaturgen met kromme tenen in de zaal zullen zitten.”

‘De Hollanders’ is t/ 25 juni te zien in de Kleine Komedie, Amsterdam.

Regie: Gerardjan Rijnders. Script: Arnon Grunberg. Acteurs: Simone van Bennekom, Myrthe Burger, Nhung Dam, Niels Gooijer, Tomas Hoppener, Eva van Manen, Imke Smit en Thijs Prein.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s