Interview met Aus Greidanus Jr. Regisseur van Katzelmacher

“Ik ben nog net zo zeer aan het oefenen zoals zij”

Renée Frissen

Katzelmacher is één van de voorstellingen waarin een Nederlandse theaterschool speciaal voor het ITS festival een relatie is aangegaan met een buitenlandse school. In het geval van Katzelmacher, een stuk van Werner Fassbinder, wordt er door de Toneelacademie Maastricht samengewerkt met de Otto Falckenberg Schule München.

De regie van de voorstelling over hoe de komst van een Griekse arbeidersimmigrant in een rustig Duits dorpje uitmondt in geweld, is in handen van Aus Greidanus Jr. Hij is afgestudeerd aan de Toneelacademie Maastricht en momenteel werkzaam als acteur bij NT Gent. “De voorstelling koppelen aan Wilders, dat zou ik heel flauw vinden, en intellectueel lui.”

In Katzelmacher is het samenwerkingsverband tussen de scholen extra bijzonder. Alle acteurs spelen in het Duits. Ook de acteurs uit Maastricht.

“In Maastricht maken ze al een aantal jaar voorstellingen in het Duits, als oefening voor de studenten. Taal is voor de acteur zijn allerbelangrijkste wapen en dat wordt je afgenomen op het moment dat je in een andere taal moet spreken. In Katzelmacher werd voor de eerste keer met Duitse acteurs gewerkt. Het gevaar is natuurlijk dat die Duitsers een beetje in de oefening staan van de Nederlandse acteurs. Maar dat klikte wonderbaarlijk goed. Ik heb wel het idee dat ze in Duitsland meer ontwikkelen via de psychologische lijn. Waar we in Nederland misschien meer werken van vorm naar inhoud.”

Ook al is Katzelmacher geen afstudeervoorstelling, de acteurs zitten in het tweede en derde jaar, toch dingt het stuk mee naar de prijzen die worden uitgereikt tijdens de ITS Awardshow; de grootse afsluiting van het festival waar het uiteindelijk allemaal om draait. Wat vind je daarvan?

“Ik vind het niet wenselijk dat er prijzen worden uitgereikt. Ik loop ook niet elk jaar het ITS af om alles te zien, nee. Ik ben sowieso niet zo’n festivalfan. Ik zou niet zo goed weten wat voor stimulans een prijs is. Als het goed is zou iets wat je op school maakt echt een oefening moeten zijn. Bij reguliere voorstellingen werkt dat totaal anders. Daar werk je natuurlijk in het ideale geval met de beste cast, het beste stuk, de beste regisseur; hier heb je gewoon te maken met een klas. Dus om prijzen te gaan uitreiken aan studentenvoorstellingen, ik ben daar geen voorstander van. Omdat je een oefening beoordeelt. Of, zou moeten beoordelen.”

Katzelmacher is niet alleen voor de acteurs een oefening. Het is de tweede regievoorstelling van Greidanus Jr. U bent eigenlijk opgeleid tot acteur.

“Ik ben nog net zo zeer aan het oefenen zoals zij. Tijdens dit proces moest ik de balans vinden tussen doceren en regisseren. Dat is een heel wankel evenwicht. Je moet aan de ene kant de acteurs een kapstok geven en aan de andere kant wil ik ook heel graag werken met waar zij mee komen. Die uren die we voor Katzelmacher in het lokaal hebben gezeten zijn uiteindelijk veel belangrijker dan dat ene uur dat er mensen komen kijken.”

Desondanks staat Katzelmacher als volwaardige voorstelling op het ITS Festival Amsterdam. De verhaallijn roept associaties op met de actualiteit. De Europese verkiezingen bijvoorbeeld, maar ook wat breder gezien het immigratie en integratie debat. Waarom komen deze associaties niet terug in de voorstelling?

“Om het in elkaar schoppen van een buitenlander te koppelen aan de overwinning van Wilders in Europa vind ik heel flauw en bovendien intellectueel een luie keuze. Dan neem je die man niet serieus. Ik vind zijn ideeën abject, maar ik wil deze voorstelling niet aan hem koppelen. Het gaat voor mij veel meer over de eenzaamheid van die mensen. Iedereen valt er op zijn manier uit. Wat ik mooi vind aan het stuk is dat de Griek uiteindelijk de enige is die de beslissing neemt om weg te gaan uit het dorpje.”

Katzelmacher moet dus niet beschouwd worden als een expliciete representatie van het huidige politieke landschap. Wil u überhaupt geen politieke theater maken?

“Alle goede voorstellingen zijn automatisch politiek. Echt goede stukken behandelen universele thema’s die nu gelden, maar evengoed 2000 voor Christus in Athena. Elke Griekse tragedie gaat over politieke hoogmoed en hoe om te gaan met democratie en religie. Dat is altijd actueel. Ik denk niet dat het de taak van theater is om mensen tot politiek activisme aan te zetten. Kunst gaat altijd over het abstraheren en concentreren van de werkelijkheid. Ik vind dat je je altijd moet verhouden tot de tijd waarin je leeft. Alleen je moet niet de vergissing maken om de tijd waarin je leeft te gaan imiteren op het toneel.”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s